الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

304

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

نسب او را همان‌طور نوشتيم كه او خود در آغاز آن شرح مرقوم داشته ؛ ليكن در پايان آن شرح ، نسب خود را چنين نوشته است : نجيب الدّين على بن محمد بن مكى بن حسن بن جمال الدّين بن عيسى جبلى عاملى . و تاريخ تأليف آن شرح سال 1038 هجرى است و من شرح مزبور را در مشهد مقدس رضوى عليه السّلام ديده‌ام . در آغاز آن مىنويسد : شرحى براى اين كتاب به غير از حواشى چندى از شيخ بهائى در پاره‌اى از مواضع آن ، نوشته نشده است . مؤلف گويد : آرى چنان است كه وى اظهار داشته ليكن پس از او امير شرف الدّين على شولستانى براى آن شرحى نوشته است . شيخ نجيب الدّين فرزند فاضلى داشت به نام شيخ محمد بن شيخ نجيب الدّين على كه شرح حالش را پس از اين ، خواهيم نگاشت . يادآورى مىشود كه مترجم حاضر گاهى به‌عنوان شيخ نجيب الدّين بن محمد بن مكى و گاهى به‌عنوان شيخ نجيب الدّين بن محمد بن مكى بن عيسى بن حسن عاملى معرفى مىشود و از اين دو عنوان ، چنين پنداشته مىشود كه مربوط به دو شخص باشد و ما هم در باب نون هر دو عنوان را متعرض خواهيم شد . شيخ معاصر در امل الآمل گويد : شيخ نجيب الدّين على بن محمد بن مكى عاملى جبلى جبعى ، عالمى بافضيلت و فقيهى محدّث و محققى بادقت و متكلمى سراينده و اديبى منشى و بزرگوار بود . مراتب علمى را از شيخ حسن ( صاحب معالم ) و سيد محمد ( صاحب مدارك ) و شيخ بهاء الدّين و ديگر از اعلام فراگرفته است . از تأليفات اوست شرح الرسالة الاثنىعشريه از شيخ حسن صاحب معالم ؛ گردآورى ديوان شيخ حسن و رحلة سفرنامهء منظومى است كه پيش‌آمدهاى سفر خويش را در ضمن دو هزار و پانصد بيت لطيف سروده است و رسالة فى حساب الخطائين « * » .

--> ( * ) فرهنگ معين ، ج 1 ، ص 1429 مىنويسد : خطائين ، تثنيه خطا است و طريقى است براى رسيدن به جواب مسائل حسابى به وسيلهء تخمين با اختيار دو مقدار در جهت اضافه و نقصان - م .